العلامة الحلي ( مترجم : على شيروانى )

74

ترجمه و شرح كشف المراد ( فارسى )

به آن براى او ممكن و مناسب است ، بالفعل براى او حاصل مىباشد . و اما بالاتر از تمام است ، زيرا هر كمالى كه براى غير او حاصل است ، از اوست . قال : و الحقية . أقول : وجوب الوجود يدل على ثبوت الحقية له تعالى . و اعلم أنّ « الحق » يقال للثابت مطلقا و الثابت دائما ، و يقال على حال القول و العقد بالنسبة إلى المقول و المعتقد إذا كان مطابقا ، و هو الصادق أيضا لكن باعتبار نسبة القول و العقد إليه ، و اللّه تعالى واجب الثبوت و الدوام غير قابل للعدم و البطلان ، فذاته أحقّ من كل حق و هو محقق كل حقيقة . متن : و [ وجوب وجود دلالت مىكند بر ] حق بودن . شرح : وجوب وجود دلالت مىكند بر حق بودن خداى متعال . بدان‌كه حق [ چند اطلاق دارد ، گاهى ] گفته مىشود به آنچه ثابت است ، مطلقا ، [ هر نحوه ثبوتى كه داشته باشد . ] و گاهى گفته مىشود به موجودى كه ثابت جاودانى است [ و زوالى براى او نيست . ] و گاهى گفته مىشود به حال كلام و عقيده نسبت به آنچه بيان شده و يا مورد اعتقاد است ، هرگاه با آن مطابق باشد . [ در اين اطلاق سوم ، حق به معناى درست است . ] و چنين چيزى صادق [ - راست ] نيز هست لكن به اعتبار نسبت كلام و عقيده به واقع . [ بنابراين ، تفاوت حق ( درست ) و صادق ( راست ) در آن‌كه سخن حق ، يعنى سخنى كه واقع با آن مطابق است ، و سخن راست ، يعنى سخنى كه آن با واقع مطابق است . ] و خداى سبحان به گونه‌اى است كه ثبوت ذاتش و جاودانگى ذاتش واجب است و هرگز نيستى و بطلان را به ذات او راهى نيست . بنابراين ، ذات او از هر حقّى ، حق‌تر است و تحقق‌دهنده به هر حقيقتى است .